भिमादमा प्रतिरक्षा कमजोरीसम्बन्धी अभिमुखीकरण - EDUCATION NEWS NEPAL

अपडेट

Wednesday, April 29, 2026

भिमादमा प्रतिरक्षा कमजोरीसम्बन्धी अभिमुखीकरण

 


तनहुँ, वैशाख १६ गते । तनहुँको भिमाद नगरपालिकामा मानिसमा हुने प्रतिरक्षा कमजोरीसम्बन्धी रोगहरूको पहिचानबारे अभिमुखीकरण सम्पन्न भएको छ ।

आयोजक नेपाल प्राइमरी इम्युनोडेफिसेन्सिस एन्ड इनबर्न एरर्स इनिसिएटिभ (NePOPII) का अध्यक्ष सन्दिप पौडेलले सहजीकरण गरेका कार्यक्रममा भिमादका विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरूको सहभागिता रहेको थियो । विश्व प्रतिरक्षा कमजोरी सप्ताहका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा पौडेलले  प्रारम्भिक प्रतिरक्षा कमजोरीसम्बन्धी रोगहरूको प्रारम्भिक पहिचान र समायोजित उपचारका बारेमा सहजीकरण गरेका थिए ।

इन्टरनेसनल प्यासियन्ट अर्गनाइजेसन अफ प्राइमरी इम्युनोडेफिसेन्सिसको आह्वानमा हरेक वर्ष अप्रिल २२ देखि २९ सम्म सप्ताह मनाउने गरिएको छ । ‘अब प्रतिक्षा सम्भव छैनः तत्काल कार्य गर्ने समय आएको छ’ भन्ने मान्यताका साथ अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा कार्यरत उक्त संस्थाले प्रतिरक्षासम्बन्धी कार्य गर्दै आएको छ ।

पौडेलले प्राथमिक प्रतिरक्षा कमजोरीका मुख्य लक्षणहरूबारे बताउँदै ५५० भन्दा बढी रोगसमूह हुने जानकारी दिए । उनले बारम्बार सङ्क्रमण हुनु, लामो समयसम्म निको नहुनु, बारम्बार एन्टिबायोटिक प्रयोग गर्दा पनि कम सुधार हुनु, गहिरा फोका वा पिप बग्ने समस्यालगायत लक्षण देखिने पौडेलले जनाए । उनले रोग पत्ता लगाउनका लागि रक्त परीक्षण गर्नुपर्ने बताउँदै उपचारमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक भएको बताए । जीवन रक्षाका लागि समयमै रोग पहिचानका लागि लक्षणहरूका आधारमा विशेषज्ञ भेट्नुपर्नेमा पौडैल जोड दिए ।

कार्यक्रमका सहभागीहरूले राखेका जिज्ञासाहरूको समाधान गर्दै पौडेलले आगामी दिनमा पनि संस्थाले यस्ता कार्यक्रम गर्ने जानकारी दिए ।



 विश्व प्रतिरक्षा कमजोरीसम्बन्धी थप जानकारी

Primary Immunodeficiency (PI) भनेको शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली ठीकसँग काम नगर्ने अवस्था हो, जसले गर्दा व्यक्तिलाई बारम्बार संक्रमण हुने,  लामो समयसम्म निको नहुने जस्ता समस्या देखिन सक्छन् ।

प्राथमिक प्रतिरक्षा कमजोरीका मुख्य लक्षणहरू

प्राथमिक प्रतिरक्षाका ५५० भन्दा बढी रोगसमूह हुने भए तापनि PI भएका व्यक्तिमा प्रायः यस्ता समस्या देखिन्छन्:

  • बारम्बार सङ्क्रमण हुनु (जस्तै: रुघाखोकी, कान,  फोक्सोको सङ्क्रमण)
  • संक्रमण लामो समयसम्म निको नहुनु
  • बारम्बार एन्टिबायोटिक प्रयोग गर्दा पनि न्यून सुधार
  • गहिरा फोका वा पिप बग्ने समस्या
  • तौल नबढ्नु वा बच्चामा वृद्धि ढिला हुनु
  • मुख वा छालामा लगातार फङ्गस सङ्क्रमण
  • गम्भीर प्रणालीगत सङ्क्रमण (सेप्सिस, मेनेन्जाइटिस)
  • परिवारमा यस्तै रोगको इतिहास

यो साथै अति धेरै दोहोरिने या अति दुख दिएका स्वप्रतिरक्षित (autoimmune) या स्वसुजन रोग या कोष कमी रोग या कोष अत्यधिक बढ्ने या छाला र आन्तरिक अंगका अलेर्जी र घाउ पालेर बस्नु हुन्न l यी क्यान्सर होइनन् भने पक्कै इम्युन रोग हुन सक्छन । सचेत बनौं

PID पत्ता लगाउन 

·      रगत परीक्षण (immune cells जाँच)

  • परिवारको स्वास्थ्य इतिहास हेर्ने
  • genetic परीक्षण गर्ने
  • इम्युन प्रणालीका प्रस्तुति विशेष जाँचहरू

उपचार (Treatment)

PID को उपचार रोगको प्रकार अनुसार फरक हुन सक्छ सामान्यतयाः

  • इम्युनोग्लोबुलिन थेरापी (IVIG/SCIG)शरीरलाई आवश्यक antibodies दिने
  • एन्टिबायोटिक – सङ्क्रमण रोक्न वा नियन्त्रण गर्न
  • केही गम्भीर अवस्थामा bone marrow transplant
  • जीन उपचार, इम्युन प्रवर्धक, इम्युनपरिमार्जक औषधिद्वारा उपचार
  • स्वस्थ जीवनशैली (सन्तुलित आहार, सरसफाइ, नियमित जाँच)
  • विशेषज्ञ चिकित्सक (immunologist/paediatrician) मार्फत उपचार सम्भव छ ।

रोग पहिचान किन आवश्यक छ?

  • समयमै पहिचान भएमा जीवनरक्षा गर्न सकिन्छ ।
  • बिरामीको जीवनयापन सहज हुन्छ  
  • ढिला भएमा गम्भीर संक्रमण वा जटिलता हुन सक्छ  
  • अङ्गभङ्ग हुनबाट बचाउन सकिन्छ ।